U grupi firmi sa „zero“ prometom, otvorenim uglavnom radi formalnog dobijanja boravka bez ikakvog rada, ubjedljivu većinu čine upravo državljani Turske, dok se zbog sankcija i rata u Ukrajini gase ruski biznisi, iako ih je većina bila uspješna

Kombinacija nedavnih vladinih odluka – od oročavanja bezviznog režima i ukidanja privremenih olakšica do suzbijanja fantomskih firmi i neformalnog rada – nagovještava kraj ere u kojoj je Crna Gora važila za jednu od najpristupačnijih destinacija za regulisanje statusa stranih državljana. Uvođenjem sistema jedinstvene dozvole za privremeni boravak i rad, gdje će Ministarstvo unutrašnjih poslova davati konačnu riječ duboko uslovljenu saglasnošću Zavoda za zapošljavanje, država direktno uvodi sistem evropskih kontrola i filtera.

Za desetine hiljada stranih državljana, među kojima su najbrojniji upravo državljani Turske i Rusije koji su prethodnih godina u Podgorici, Budvi i Baru otvorili hiljade malih biznisa, ove izmjene donose značajno komplikovaniju administrativnu proceduru. Ubuduće, otvaranje firme radi fiktivnog dobijanja boravka više neće biti moguće bez realne provjere potreba tržišta rada, ali i stroge kontrole Poreske uprave. Identifikacija preko 1.000 stranih firmi koje nisu imale ni jedan evro prometa, uz procjene o milionskim gubicima u budžetu zbog neprijavljivanja radnika na minimalne zagarantovane zarade, dovela je do toga da država usvoji poseban Zakon o zapošljavanju i samozapošljavanju stranca.

Više od 1.000 stranaca, većinom državljana Turske, koji su u Crnoj Gori evidentirani kao vlasnici ili izvršni direktori firmi, tokom deset mjeseci 2025. godine nijesu imali ni euro fiskalizovanog ulaza niti izlaza. Istovremeno, u zvaničnom dokumentu otvoreno je pitanje koliko je od okvirno izračunatih 60 miliona eura godišnjih davanja po osnovu angažovanja stranaca zaista uplaćeno u državni budžet.

Podatke o stranim državljanima bez evidentiranog fiskalizovanog prometa krajem 2025. godine utvrdili su Ministarstvo unutrašnjih poslova i Uprava policije, u saradnji sa Poreskom upravom.

Prema Informaciji o potrebi uvođenja novog sistema izdavanja dozvola za boravak i rad stranaca, identifikovano je više od 1.000 stranaca koji od 1. januara do 1. novembra prošle godine nijesu imali ni euro fiskalizovanog ulaza niti izlaza.